‘Tienduizenden jonggehandicapten tussen wal en schip’

‘Tienduizenden jonggehandicapten tussen wal en schip’

Aantal zonder werk én zonder uitkering neemt toe

Sinds gemeenten de verantwoordelijkheid hebben voor jonggehandicapten, zijn tienduizenden van hen thuis komen te zitten zonder werk of uitkering. Jeugdzorg Nederland schat dat het inmiddels om mogelijk 30 duizend jongeren gaat, drie keer meer dan de officiële raming van de overheid. Deze jongeren staan niet op de radar van de overheid, terwijl hun gemeente hen aan werk zou moeten helpen.

Gijs Herderscheê en Sheila Sitalsing 12 mei 2018,

Het betreft jongeren die sinds 2015 niet meer in aanmerking komen voor een Wajong-uitkering, de uitkering voor jonggehandicapten. Die uitkering wordt alleen nog toegekend aan mensen die van jongs af aan volledig, voor altijd gehandicapt zijn. In 2014, het laatste jaar dat de Wajong nog werd toegekend aan alle jonggehandicapten, kregen volgens uitkeringsinstantie UWV 17 duizend mensen zo’n uitkering. Sindsdien geeft het UWV jaarlijks nog maar 4.000 uitkeringen aan volledig arbeidsongeschikte jonggehandicapten.

De jonggehandicapten die geen Wajong-uitkering krijgen, kunnen zich bij hun gemeente melden voor werk en eventueel een uitkering. Zij kunnen zich ook bij het UWV inschrijven in het zogenoemde doelgroepregister voor aangepast werk. Een snel groeiend leger jonggehandicapten valt echter tussen wal en schip, zonder werk, dagbesteding of uitkering. ‘Het aandeel jongeren zonder werk én zonder uitkering is fors toegenomen’, constateert het Toezicht Sociaal Domein.

Uit de kaartenbak

Het ministerie van Sociale Zaken herkent zich niet in het beeld van  ‘tienduizenden jonggehandicapten zonder werk en zonder uitkering’. ‘Het aantal mensen zonder werk of uitkering is in 2016 met 400 toegenomen ten opzichte van 2014. Het toezicht constateert ook dat steeds meer jongeren wel een baan vinden of doorleren.’

Volgens Sociale Zaken hebben veel gemeenten deze jongeren goed in beeld. ‘Helaas nog niet alle, daarom krijgen binnenkort alle gemeenten via bestandskoppelingen meer zicht op jongeren zonder uitkering, school of werk.’

Als jongeren geen aanspraak maken op een uitkering, zijn zij in feite ‘weggedefinieerd’. Zij vallen dan buiten de kaartenbakken en de statistieken. Daardoor is ook de omvang van de groep niet duidelijk.

Het Toezicht Sociaal Domein – waarin de inspecties op de sociale zekerheid samenwerken – is voorzichtig en schat het aantal thuiszitters op zo’n tienduizend. Hans Spigt, voorzitter van Jeugdzorg Nederland, stelt dat het inmiddels al gaat om zo’n 30 duizend jonggehandicapten tussen de 18 en 23 jaar. ‘Die zitten thuis zonder werk en zonder uitkering. En als ze al een uitkering hebben dan is de toekomst niet rooskleurig’, zegt Spigt. Tijdens het kabinet Rutte II was Spigt als ‘aanjager’ betrokken bij pogingen gehandicapten aan werk te helpen.

Participatiewet

Het gaat vooral om jongeren die van het praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs en het Entree-onderwijs komen. Dat zijn er jaarlijks zo’n 26 duizend. Dat basale onderwijs levert geen ‘startkwalificatie’ op om te kunnen solliciteren op een baan. Tot 2015 werd hen in het laatste schooljaar uitgelegd hoe zij een Wajong-uitkering konden aanvragen, nu hoe zij zich bij de gemeente kunnen melden. Daar kunnen zij een beroep doen op de Participatiewet. Dat betekent dat de gemeente hen een beschutte werkplek kan aanbieden of dagbesteding en eventueel een bijstandsuitkering.

Omdat de jongeren meestal nog bij hun ouders wonen die zelf inkomen hebben, komen ze  in aanmerking voor een bijstandsuitkering gebaseerd op het minimumjeugdloon. Het kan voorkomen dat jongeren geen uitkering aanvragen. ‘Daardoor kosten ze de gemeente nauwelijks geld’, aldus Jeugdzorg-voorzitter Spigt. ‘Dit terwijl een beschutte werkplek of bemiddeling naar werk met begeleiding bij een bedrijf wel geld kost. Dus de gemeente maakt keuzes en gaat geen geld uitgeven als daar ook niets mee bespaard wordt. Dan richten ze zich liever op bijstandsgerechtigden die makkelijker werk vinden, en waardoor een uitkering wordt bespaard. Een toekomstplan voor deze jongeren is meer dan urgent.’

Mismatch

Het Toezicht Sociaal Domein signaleert een ‘mismatch’ tussen de kenmerken van deze groep en het beleid. De groep kenmerkt zich volgens het toezicht door onder meer door ‘beperkte cognitie; leerachterstanden; ontwikkelings-, gedrags- en leerstoornissen en problemen met gezag en beperkte zelfregulering’. De overheid eist echter van deze groep ‘eigen kracht, regie en zelfredzaamheid’.

Deze verwachtingen passen bij de hervormingen in de sociale zekerheid, waarbij zelfredzaamheid in de afgelopen decennia steeds meer voorop is komen te staan. Zo verwacht het kabinet Rutte III dat het voor jonggehandicapten makkelijker wordt werk te vinden als de werkgever hen minder dan het minimumloon mag betalen. De gemeente kan dat vervolgens volgens de bijstandsnormen aanvullen tot minimumloon. Wie spaargeld heeft of een partner met inkomen, krijgt geen aanvulling. Wie eerst onder het minimumloon betaald werd en wel een aanvulling van de gemeente kreeg, verliest die na een huwelijk met een partner die ook een inkomen heeft.

Onderbetaald vanwege je handicap: het definitieve einde van de verzorgingsstaat?

Het idee waart al jaren door de politiek: betaal jonggehandicapten minder zodat ze makkelijker aan werk komen. Dit kabinet wil er ernst mee maken: gehandicapten kunnen zelfs onder het minimumloon zakken. Of de maatregel werkt, betwijfelen betrokkenen, maar het is een logische, volgende stap in de ‘eigenbroekophoudmantra’.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/-tienduizenden-jonggehandicapten-tussen-wal-en-schip-~bacf439c/

16 mei 2018

0 responses on "‘Tienduizenden jonggehandicapten tussen wal en schip’"

Leave a Message

over choose2improve

Choose2improve is om jongeren te begeleiden, naar meer stabiliteit en zelfstandigheid. Om dit te kunnen realiseren, is het belangrijk om studievaardigheden aan te leren. Dit draagt mede bij, om de kansen van jongeren te vergroten bij het volgen van onderwijs en of bij het vinden van werk.

Tagwolk

Wie is online?

Op dit moment zijn er geen leden online
top
Artiq Software BV & Sitewide ©